वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले इरानसँग छिट्टै व्यापक सम्झौता हुन सके अमेरिकाले प्रस्तावित सैन्य आक्रमण रद्द गर्ने संकेत दिएका छन्। शनिबार राति आफ्नै सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसल मार्फत ट्रम्पले इरानसँग तत्काल सहमति कायम गर्न सकिए युद्धको बाटो त्यागेर कूटनीतिक समाधानलाई प्राथमिकता दिने बताएका हुन्।
ट्रम्पका अनुसार सम्भावित सम्झौतामा विश्व व्यापारका लागि अत्यन्त संवेदनशील मानिने हर्मुज जलमार्ग तत्काल खुला गर्ने तथा अमेरिकाले लामो समयदेखि उठाउँदै आएको इरानको आणविक कार्यक्रमबाट उत्पन्न खतरा अन्त्य गर्ने विषय मुख्य एजेन्डाका रूपमा रहनेछ।
उनले आफ्नो सन्देशमा इरानले सहकार्य र वार्ताको बाटो रोजे अमेरिका पनि सैन्य विकल्पभन्दा शान्तिपूर्ण समाधानतर्फ अघि बढ्न तयार रहेको स्पष्ट पारेका छन्। यस अभिव्यक्तिलाई मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव कम गर्ने प्रयासका रूपमा पनि हेरिएको छ।
हर्मुज जलमार्ग विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण ऊर्जा आपूर्ति मार्गमध्ये एक हो, जहाँबाट दैनिक ठूलो परिमाणमा कच्चा तेल र ग्यास अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा निर्यात हुने गर्दछ। यो मार्ग बन्द वा अवरुद्ध हुँदा विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति, तेलको मूल्य र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा प्रत्यक्ष असर पर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यस क्षेत्रको अवस्थालाई नजिकबाट निगरानी गरिरहेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यदि अमेरिका र इरानबीच यस्तो सम्झौता सफलतापूर्वक सम्पन्न भयो भने मध्यपूर्वमा बढ्दो सैन्य तनाव कम हुनुका साथै विश्व अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ। साथै, लामो समयदेखि विवादको केन्द्रमा रहेको इरानको आणविक कार्यक्रमबारे पनि नयाँ कूटनीतिक सहमतिको ढोका खुल्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि इरानले ट्रम्पको प्रस्तावप्रति औपचारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक गरिसकेको छैन। अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक वृत्तमा भने आगामी केही दिनमा हुने सम्भावित वार्ताले मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था, विश्व ऊर्जा बजार र अमेरिका–इरान सम्बन्धको भविष्य निर्धारण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ।
